Het klavecimbel
Het klavecimbel is een instrument waarbij de snaren getokkeld worden door kleine pennetjes.
Zo'n pennetje heeft de functie van een plectrum en wordt tegenwoordig van kunststof
gemaakt. In vroeger tijden werden voor dit doel meestal ravenpennen gebruikt.
Als een toets wordt ingedrukt, gaat het dokje - dat is een smal houten latje dat verticaal
op het uiteinde van de toets rust - omhoog. Het pennetje dat boven aan het dokje
bevestigd is, tokkelt dan de snaar. Het pennetje is echter niet star aan het dokje
bevestigd, maar aan een beweeglijk onderdeel van het dokje. Dit maakt het mogelijk dat, als de toets wordt losgelaten, het pennetje langs de snaar naar zijn rustpositie glijdt. In tegenstelling tot wat bij de piano het geval is, is de toonsterkte van het klavecimbel niet of nauwelijks door de aanslag te beïnvloeden. Dat betekent echter niet dat op een klavecimbel geen dynamische schakeringen mogelijk zijn. Door de mate van gelijkheid waarin de afzonderlijke tonen van een akkoord worden aangeslagen te variëren, kan men het dynamische effect van dat akkoord beïnvloeden. Ook door toepassing van meer of minder overlegato is een dynamisch effect mogelijk.
Klik op klavecimbelmuziek voor een klankfragment. Is je internetverbinding niet zo snel, dan kun je beter hier klikken.
Klavecimbels beschikken vaak over meerdere snaren per toets. Men kan dan naar keuze met één, twee, of soms zelfs drie snaren per toets spelen. In het laatste geval spreekt men van een driekorig klavecimbel. Het volume en de klankkleur zijn uiteraard afhankelijk van het aantal koren dat men gebruikt.
Het komt niet zelden voor dat klavecimbels twee klavieren hebben. Het is dan mogelijk om forte en piano snel af te wisselen, of tegelijkertijd twee verschillende klankkleuren te gebruiken.
Bij het klavecimbel liggen de snaren in een richting loodrecht op het klavier. Er zijn ook instrumenten die verwant zijn aan het klavecimbel, maar waarvan de snaren evenwijdig aan het klavier lopen. De vorm van zulke instrumenten is vaak rechthoekig. Het klavier is aan de lange zijde geplaatst. Zo'n instrument noemt men een virginaal. Dat is echter een verzamelnaam, want wanneer het klavier links geplaatst is spreekt men van een spinet, indien het rechts geplaatst is is de naam muselaar.